Nieuws

DALFSEN – De politieke voorkeur van 16- en 17-jarigen in de gemeente Dalfsen loopt redelijk in de pas met de algemene stembusuitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Ook bij de parallelverkiezingen die de gemeente Dalfsen bij wijze van experiment organiseerde op 18 maart, werd Gemeentebelangen de grootste partij, gevolgd door het CDA. Wel opvallend is dat D66 als derde uit de bus kwam.

Dat blijkt nu alle stemmen zijn geteld. In totaal brachten 144 jongeren onder de 18 hun stem uit op drie officiële stembureaus. Het opkomstpercentage ligt daarmee op 20,5 procent. Daarvan kreeg Gemeentebelangen er 47, wat in de huidige verhoudingen goed zou zijn voor negen zetels (in de ‘echte’ verkiezingen kreeg de lokale partij er 10). Met 26 stemmen is het CDA een goed tweede, goed voor 4 zetels (in het echt 6). D66 kreeg slechts twee stemmen minder en wordt daarmee bij de jongeren de op twee na grootste partij.

De VVD doet het onder jongeren beter dan bij het reguliere kiesvolk. De 15 stemmen bij de jeugd zouden recht geven op twee zetels (in werkelijkheid 1). De 11 stemmen op Stand Organisatie Dalfsen zouden goed zijn voor 1 zetel, evenveel als de ChristenUnie, hoewel die partij slechts negen stemmen kreeg.

Bij het verdelen van de restzetels – geheel volgens de landelijke richtlijnen – ontving Gemeentebelangen er 2 en D66 1. GroenLinks-PvdA en Stand Organisatie eindigden gelijk bij de laatste restzetel. Volgens het protocol van de Kiesraad moet er dan worden geloot. Daarbij bleek GroenLinks-PvdA de gelukkige en eindigt op 2 zetels en Stand Organisatie op 1 zetel.

Realistisch

De gemeente benadrukt dat de parallelverkiezing niet telt als officiële verkiezing, maar jongeren de kans geeft om op een realistische manier te ervaren hoe democratie werkt. De stemmen werden tussen 12.00 en 18.00 uur uitgebracht op in drie stembureaus in respectievelijk Dalfsen, Nieuwleusen en Lemelerveld. Op elke stemlocatie was een aparte stembus voor jongeren neergezet. Ze kregen ook een echte stempas en een stembiljet.

Ondanks de betrekkelijk lage opkomst spreekt burgemeester Michael Sijbom van ‘een betekenisvol signaal van de jeugd’: “De afgelopen weken sprak ik veel jongeren, en steeds weer hoorde ik: ‘Waarom mogen wij nog niet stemmen?’ Met deze parallelverkiezing zien we hoe serieus zij hun stemrecht nemen. Jongeren zijn betrokken, denken na over hun toekomst en laten met deze uitslag zien dat hun stem ertoe doet, nu al.”

Burgerschap

De parallelverkiezing is onderdeel van een breder programma over democratie en burgerschap, dat de gemeente heeft opgezet in samenwerking met het Agnieten College Nieuwleusen. De lessen maatschappijleer bereiden jongeren voorbereidden op het stemproces. Ook het scholierendebat in de raadzaal op 11 maart maakte hier deel van uit. Daar debatteerden de jongeren, opgedeeld in fictieve partijen, over lokale onderwerpen die hen na aan het hart liggen, zoals wonen, energie en mentale gezondheid.

Ook docent maatschappijleer Mink de Vries is enthousiast over het experiment: “Je zag dat leerlingen echt bewust kozen. Ze hebben zich verdiept in de partijen en thema’s. Juist daarom doen we dit: stemmen wordt pas echt iets van jongeren zelf als je het in de praktijk brengt.”

Met de parallelverkiezing behoort Dalfsen tot het kleine aantal gemeenten in Nederland die actief experimenteren met vernieuwende vormen van jongerenbetrokkenheid. In Dalfsen gebeurde dat op een unieke manier met officiële stembureaus, parallel aan de Kieswet‑verkiezingen, maar volledig gescheiden daarvan.

De resultaten en ervaringen worden gedeeld met de Kiesraad, de gemeenteraad en landelijke organisaties die zich inzetten voor vernieuwing van de democratie. “Jongeren bewijzen dat ze klaar zijn om op hun zestiende te stemmen”, stelden Sijbom en De Vries afgelopen week in een opinieartikel in De Volkskrant.