Jaarboek Noord- en West-Overijssel: ‘Erfgoed verbindt’
DALFSEN – Erfgoed verbindt. Gezamenlijke activiteiten die passen in de traditie van de streek zorgen voor saamhorigheid en noaberschap. Dat is de kernboodschap die het allereerste *Jaarboek Noord- en West-Overijssel* wil uitdragen. Het jaarboek, met verhalen over de genoemde regio, werd dinsdagmiddag gepresenteerd min het gemeentehuis van Dalfsen.
Het is een rijk geïllustreerde uitgave vol verhalen over de geschiedenis, cultuur, tradities en het landschap van Noord- en West-Overijssel. Ze zijn geschreven dor diverse auteurs uit de regio en hebben betrekking op zaken als tradities, landschap, geschiedenis, scheepvaart, dialect en streekcultuur. Daarmee brengt het boek heden en verleden samen.
Midwinterhoorn
De genodigden werden bij binnenkomst verwelkomd door de Midwinterhoorn Blaasgroep Dalfsen, en dat was niet voor niets. Eén van de verhalen in het boek gat over deze activiteit en op de cover prijkt een jong lid van deze hobbygroep: Iris Kelder. Zij kreeg, net als burgemeester Michael Sijbom, het eerste exemplaar uitgereikt uit handen van Robert Kemper Alferink, de voorzitter van de Nedersaksische Uitgeverij.
Het initiatief tot de uitgave komt van Jan Leenhouts uit Raalte, bestuurslid van de Stichting Nedersaksische Uitgeverij in Haarle. Het gebeurt in navolging van het Twents Jaarboek, dat al sinds 1961 ieder jaar verschijnt. “Als Twente het kan, kunnen wij het ook”, stelde eindredacteur Mart Heerink, die en zeskoppige redactieploeg aanstuurde bij de samenstelling.
Vage grenzen
Maar waar Twente een vrij strak te definiëren streek is, ligt dat bij Salland, of zelfs het Vechtdal, en stuk ingewikkelder. “Het Vechtdal is en term die ooit door Vechtdal Marketing is gemunt”, stelde Kemper Alferink. “Maar waar begint en eindigt Salland?” Na veel vijven en zessen werd besloten om het beoogde gebied maar aan te duiden als Noord- en West-Overijssel.
De artikelen in het jaarboek zijn opgedeeld in vier categorieën: immaterieel erfgoed, historie, ‘oonze groond’ en fictie. In de eerste categorie valt het artikel: 'De midwinterhoorn, van old noar jong' van Arjan Sterken. Die gaf in sappig Nedersaksisch een uiteenzetting over de historie van dit fenomeen, dat overigens vel minder oud is dan menigeen vermoedt: in Nederland werd er pas in 1919 voor het eerst iets over opgetekend, en toen was de term midwinterhoorn nog niet in zwang.
Met elkaar
Sterken constateerde dat deze traditie niet alleen onder ouderen geliefd is, maar ook bij (zeer) jonge mensen. “Vooral het creëren van en mooie toon spreekt hen aan. Mar bovenal vinden jongeren het sociale aspect belangrijk: dit doe je met elkaar. En dat geldt voor vrijwel alle vormen van immaterieel erfgoed: je draagt iets bij aan je eigen strek, je eigen cultuur, en dat doe je sámen.”
Ook burgemeester Sijbom – zelf opgegroeid in Raalte; “ik kan me met overtuiging en echte Sallander noemen” – stelde dat vast. “Een streek is meer dan een begrensd gebied. Het zit in je hoofd, in de taal, in het landschap. Je zet voort wat je kent uit de verhalen van je ouders en grootouders.”
Eigen identiteit
Volgens hem zijn Sallanders, in tegenstelling tot Twentenaren, vaak te bescheiden, te weinig trots op wat ze hebben: “We zijn gevormd door een rijke traditie van saamhorigheid, maar we maken dat soms te klein.” Ook in Dalfsen heeft elke kern zijn eigen identiteit behouden, vindt hij, ook na de samenvoeging van Dalfsen en Nieuwleusen, 25 jaar geleden.
“Dat heeft de identiteit van de kernen niet aangetast; ze zijn zelfs sterker dan ooit. Dat is ook onze kracht: dat we zoveel waarde hechten aan onze eigen identiteit. Ons erfgoed verbindt ons. Dat moeten we koesteren. Laten we er actief aan werken om dat te laten voortbestaan.”
Het boek is, net als de stichting zelf, volledig tot stand gekomen door vrijwilligers. Het is verschenen in een oplage van 600 exemplaren.
Het Jaarboek is online te bestellen via de website van de uitgever: info@nedersaksische-uitgeverij.nl
*************************
De inhoud
In het “Jaarboek Noord- en West-Overijssel” wordt aandacht besteed aan levend erfgoed, zoals de Sallandse balkenbrijstrijd, midwinterhoornblazers, het corso in Vollenhove en het melkbusschieten in Kampen. Maar ook verdwenen werelden komen tot leven, met verhalen over oude postkantoren, de Dedemsvaart en het historische centrum van Deventer.De rijke relatie met het water komt aan bod in verhalen over de Kamper bruine vloot en Gieterse zeiltradities. Bijzonder is het verhaal over de race tussen een Surinaamse korjaal en een Gieterse punter door de Zwolse stadsgrachten.Ook het hedendaagse leven in de regio krijgt een plek, bijvoorbeeld in een verhaal over hospicezorg in Lemelerveld. De bundel wordt aangevuld met streekfantasie, dialect en poëzie uit onder meer Wijhe, Ommen en Luttenberg.
- Bron: RTV4
