LEMELE – Stotteren kent vele vormen. Dat werd afgelopen zaterdag, op de eerste volledige dag van de twee uitwisselingsweken voor stotterende jongeren in Lemele, wel duidelijk. Voor de achtste keer kwamen enkele tientallen jonge mensen, uit tien Europese landen en in leeftijd variërend van ongeveer 17 tot 30 jaar, bijeen in Erve Aaftink.

Nieuw is dat de twee afzonderlijke uitwisselingsweken ditmaal achter elkaar gepland zijn. Afgelopen vrijdagmiddag arriveerde de eerste groep van bijna vijftig jongeren. Volgende week komt er nog eens zo’n groep naar Lemele. De twee internationale weken worden mogelijk door een zogeheten Erasmus+ subsidie, een subsidie van de EU in het kader van jongerenuitwisseling, waardoor de deelnemers slechts in bescheiden mate hoeve bij te dragen aan de reis- en verblijfskosten.

De jongeren, afkomstig uit landen als Finland, Spanje, Griekenland en Nederland, komen om ervaringen te delen, samen op te trekken en aan zelfvertrouwen te winnen. Hun dagen in Lemele zijn gevuld met activiteiten als sport en spel, theater, improvisatie, mindfulness en storytelling.

Communicatie

Communicatie vormt daarbij een wezenlijk onderdeel, en dat is precies de bedoeling, vertelt projectcoördinator Sybren Bouwsma. “Hier hoeven ze hun stotteren niet te verbergen. Ze kunnen met gelijkgestemden werken aan persoonlijke groei en verbinding. De jongeren helpen mee bij de invulling van het programma. Dat vergroot hun betrokkenheid en zorgt voor herkenning en verbinding.”

Tijdens de eerste bijeenkomst, die zaterdag in het teken stond van een nadere kennismaking, bleek dat stotteren veel verschillende vormen kan aannemen. De één herhaalt lettergrepen, woorden of zinsdelen, de ander blijft hangen op bepaalde letters of houdt klanken lang aan. Wie naar hun verhalen luistert, merkt dat ze vaak één ding gemeen hebben: zeker op jonge leeftijd schamen ze zich ervoor en proberen ze het te verbergen. Door zich terug te trekken, weinig te communiceren of – veelal ongewild – een buitenbeentje te worden.

Zoals Komera (29) uit Frankrijk. “Als je, zoals ik, hevig stottert, ben je anders dan anderen. Niemand praat met mij, mensen proberen een gesprek te vermijden omdat ze het lastig vinden. Ik hoop dat dat hier anders is. Tot dusver vind ik het hier erg leuk, ook omdat de landelijke omgeving mooi is. Je komt hier tot rust.”

Sterke band

Wesley (28) uit Utrecht is er voor het derde jaar bij. “De eerste keer vond ik het wel spannend: de hele week in het Engels praten met zo’n vijftig mensen uit heel Europa. Maar er ontstaat al heel snel en sterke band met elkaar. Je hebt iets gemeenschappelijk en het stotteren vormt hier geen obstakel bij het leggen van contacten. Dit is een week vóór en dóór lotgenoten. Het is mooi om te zien hoe ze zich ontwikkelen. Want vaak komen er uit de groep deelnemers mensen voort die het voortouw nemen bij activiteiten. Zelf was ik bijvoorbeeld vorig jaar groepsleider.”

De deelnemers inspireren elkaar en komen door deze ervaring vaak ook sterker te staan in de samenleving. Wesley: “Het opent soms nieuwe perspectieven. Ik kreeg vroeger te horen dat een baan waarin je veel moet communiceren er voor mij niet in zat. Maar inmiddels volg ik een studie aan de PABO, de lerarenopleiding.”

Ondenkbaar

De Griekse Georgina (27) heeft een soortgelijke ervaring. Zij volgt momenteel een studie kinderpsychologie, een gegeven dat voor haar lange tijd ondenkbaar was. “Ik ben van huis uit een erg sociaal persoon, maar het stotteren heeft me lange tijd in de weg gezeten bij mijn ontwikkeling. Zeker in Griekenland heb je een stigma als je stottert, ik voelde me altijd een buitenstaander.”

“Veel mensen proberen hun stotteren te verbergen: weinig praten en vooral niet opvallen. Therapieën hebben wel geholpen, vooral omdat ik mentaal veranderd ben. Ik schaam me er niet meer voor. In plaats van steeds maar te proberen om minder te stotteren zeg ik nu: het is OK om te stotteren. Als ik bijvoorbeeld een toespraak moet houden, stel ik mijn toehoorders daar gewoon eerst van op de hoogte.”

Eigen bedrijf

Pablo (21) uit Rotterdam droomt van een eigen bedrijf en is ondanks zijn stotteren hard op weg om die droom werkelijkheid te maken. “Ik heb een informatica-opleiding gevolgd en ben van plan binnenkort een bedrijf te starten dat websites bouwt. Dat is spannend, vooral als ik een presentatie moet houden voor CEO’s van mogelijke opdrachtgevers. Ik stotter van jongs af aan. Het heeft me onzeker gemaakt, maar op mijn veertiende besefte ik dat ik het roer moest omgooien. Ik trad meer naar buiten, bezocht de sportschool. Het vergt moed, maar inmiddels gaat het wel veel beter. Vroeger, als kind, was ik heel stil en teruggetrokken, nu durf ik in het openbaar te spreken.”