OMMEN – Eenzaamheid kent veel verschillende verschijningsvormen. Zo’n tachtig belangstellenden kregen daar maandagmiddag een beeld van tijdens de theatervoorstelling ‘De 6 typologieën van eenzaamheid’ in de Carrousel. Daarmee starten de welzijnsorganisaties WijZ Welzijn en Evenmens een campagne om eenzaamheid te herkennen en tegen te gaan.

Steeds ingeleid door filosofe en welzijnsonderzoekster Anja Machielse zette acteur Kees van Loenen maandagmiddag rake typeringen neer van zes personen die, elk op hun manier, eenzaam zijn. Maar ze camoufleren dat elk op hun eigen wijze: de achterblijver, de afhankelijke, de eenzame in een drukke stad, de eenzame in de wildernis, de eenzame in de digitale wereld, en de eenzame met een partner.

“Uit onderzoek blijkt dat niet de gezondheid, maar sociale contacten de belangrijkste factor vormen voor een gelukkig leven, legde Machielse uit in haar inleiding. “Een goed netwerk van mensen die naar je omkijken is een basisvoorwaarde. Een kwart eeuw geleden keken we daar anders naar dan nu: eenzaamheid was een privéprobleem dat je zelf moest oplossen. Inmiddels weten we dat eenzaamheid een probleem is dat ons allemaal aangaat. En is dan ook meer aandacht voor vanuit de gezondheidszorg en het overheidsbeleid.”

Maar, zegt ze, de eenzaamheid van de één is niet dezelfde eenzaamheid als van de ander. Dat bracht de voorstelling treffend in beeld. Acteur Kees van Loenen zette voorbeelden neer van mensen die elk op hun eigen manier eenzaam zijn. De tachtiger Jacob vereenzaamt en takelt af nadat zijn partner is overleden, Maarten verbergt zijn onvermogen om echte vrienden te maken achter een druk leven waarin hij voornamelijk zendt en geen interesse toont in de ander. Harold zondert zich bewust af in zijn woonboot en laat niemand toe in zijn eigen wereld. Tim kan door zijn autisme moeilijk contact maken en wordt bang van mensen die hij niet kent. En Aukje ziet iedereen als potentiële gesprekspartner, maar stoot door haar claimend gedrag juist mensen af.

Luisterend oor

Na iedere typologie kregen de aanwezigen – veel mensen uit het welzijnswerk, maar ook inwoners die de praktijk herkennen – de gelegenheid om na te praten over de manier waarop je de verschillende vormen van eenzaamheid tegemoet zou kunnen treden. Alleen al in gesprek gaan en interesse tonen kan helpen, was de algemene teneur. Neutrale vragen stellen (‘hoe gaat het met je?’) en niet meteen beginnen over eenzaamheid. En, in het geval van Tim of Aukje, vriendelijk maar duidelijk je eigen grenzen aangeven. “Vaak gaat het stapje voor stapje”, weet de ook aanwezige Maria Warner, casemanager dementie bij Saxenburgh. “In hun eentje gaan eenzame mensen niet snel naar het buurthuis. Je kunt hen een paar keer begeleiden, of anders samen gaan wandelen en een luisterend oor bieden. En verplicht hen vooral tot niets. Laat de keuze bij henzelf.”

De campagne, die startte in de landelijke Week tegen de Eenzaamheid, krijgt op maandagavond 13 oktober een vervolg. Dan is er een bijeenkomst in zorgcentrum Oldenhaghen die met name gericht is op ondernemers (aanvang 19.30 uur, iedereen is welkom). De welzijnscoaches in Ommen willen namelijk ook laten zien hoe bedrijven een positieve invloed kunnen uitoefenen op het tegengaan van eenzaamheid. Ze hopen dat de voorstelling en de vervolgbijeenkomst resulteren in nieuwe ideeën en vormen van samenwerking.

Tekst: Hans Keesmaat